Een glas wijn bij het eten, een biertje met vrienden, een toost op een feest. Voor veel mensen hoort een drankje gewoon bij het leven. Maar alcohol doet meer met je hart dan je misschien denkt.
Het goede nieuws: je hoeft niet alles in één keer te veranderen. Een beetje minder drinken kan al een echt verschil maken voor je hart. In dit artikel lees je hoe alcohol je hart beïnvloedt, hoeveel te veel is en hoe je op een eenvoudige manier minder kunt drinken.
Wat doet alcohol met je hart?
Alcohol heeft op verschillende manieren invloed op je hart:
- Je bloeddruk stijgt. Je bloedvaten worden smaller, waardoor je hart harder moet werken om het bloed door je lichaam te pompen.
- Je hartritme kan ontregeld raken. Door alcohol kan je hart onregelmatig gaan kloppen.
- Je hartspier kan verzwakken. Jarenlang veel drinken kan je hartspier beschadigen, waardoor die minder goed pompt.
- Je lichaam droogt uit. Door alcohol verlies je vocht en mineralen die je hart nodig heeft om goed te werken.
Alcohol en hartritmestoornissen
Bij een hartritmestoornis klopt je hart te snel, te traag of onregelmatig. De meest voorkomende vorm is voorkamerfibrillatie.
Wie regelmatig alcohol drinkt, heeft meer kans om voorkamerfibrillatie te krijgen. Ook veel drinken in korte tijd kan het uitlokken, zelfs als je normaal heel weinig drinkt. Artsen noemen dit het ‘holiday heart syndroom’. Het kan optreden tijdens een avond waarop je veel drinkt, of tot 36 uur later.
Heb je al voorkamerfibrillatie? Dan zorgt alcohol ervoor dat je klachten sneller terugkomen.
Alcohol en een beroerte
Bij voorkamerfibrillatie stroomt het bloed minder vlot door je hart dan zou moeten. Daardoor kan er een bloedklonter ontstaan. Als die klonter naar je hersenen gaat, kan dat een beroerte veroorzaken. Omdat alcohol je bloeddruk en je kans op voorkamerfibrillatie verhoogt, stijgt ook je risico op een beroerte.
Neem je bloedverdunners? Alcohol kan hun werking versterken en de kans op bloedingen verhogen. Vraag je arts wat veilig is voor jou.
Hoeveel alcohol is te veel?
Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie bestaat er geen veilige hoeveelheid alcohol voor je gezondheid. Het risico begint al bij kleine hoeveelheden en wordt groter naarmate je meer drinkt. Hoe minder je drinkt, hoe beter dus.
Drink je toch alcohol? Dan kunnen deze richtlijnen helpen:
- Drink niet meer dan één glas per dag.
- Houd elke week een paar dagen volledig alcoholvrij.
- Drink niet veel in één keer. Meer dan vijf glazen na elkaar geldt als bingedrinken.
- Heb je voorkamerfibrillatie? Hartspecialisten raden aan om niet meer dan drie glazen per week te drinken. Uit onderzoek blijkt dat mensen met voorkamerfibrillatie die minder drinken, minder klachten hebben.
Wat is één standaard glas? Dat is een klein glas wijn, een klein glas bier of een borrelglaasje sterkedrank. Let op: een groot glas wijn of een groot glas bier telt al als meer dan één.
En rode wijn dan?
Misschien heb je al gehoord dat een glas rode wijn goed is voor je hart. Dat idee komt van de polyfenolen in rode wijn. Dat zijn gezonde stoffen uit de schil van druiven die je hart kunnen beschermen.
Maar dat voordeel komt niet van de alcohol. En om genoeg polyfenolen binnen te krijgen via wijn, zou je veel meer moeten drinken dan gezond is. De schade door de alcohol is groter dan het voordeel.
Je kunt dezelfde gezonde stoffen ook op andere manieren binnenkrijgen. Druiven, bessen, ander fruit, groenten en thee bevatten allemaal polyfenolen, zonder alcohol.
Tips om minder alcohol te drinken
Kleine stappen maken samen een groot verschil. Kies er een of twee om mee te beginnen:
- Plan alcoholvrije dagen. Begin met twee dagen per week zonder alcohol en bouw van daaruit verder.
- Kies voor kwaliteit, niet voor kwantiteit. Geniet rustig van één goed glas in plaats van een aantal glazen.
- Drink na elk alcoholisch drankje een glas water. Zo drink je minder alcohol en blijf je goed gehydrateerd.
- Probeer alcoholvrije drankjes. Er is meer keuze dan ooit: alcoholvrij bier en alcoholvrije wijn, mocktails en tonics met interessante smaken.
- Houd water binnen handbereik. Zet een fles op tafel bij het eten en neem er een mee in je tas of auto.
- Maak je water leuker. Voeg ijsblokjes, een schijfje citroen of komkommer, of wat verse munt toe. Schenk het in een wijnglas voor een feestelijk tintje.
- Las een pauze in. Probeer eens een maand zonder alcohol. Veel mensen slapen dan beter, hebben meer energie en drinken daarna minder.
Zorg goed voor je hart
Elk glas dat je laat staan, is goed voor je hart. Meet regelmatig je hartritme met FibriCheck om je hartgezondheid in de gaten te houden.
Referenties
- Wereldgezondheidsorganisatie: No level of alcohol consumption is safe for our health (2023)
- European Society of Cardiology: richtlijnen voor de behandeling van voorkamerfibrillatie (2024)
- Hoge Gezondheidsraad: advies over alcohol (2024)
- Voskoboinik A et al. Alcohol and atrial fibrillation: a sobering review. Journal of the American College of Cardiology, 2016.