Kołatanie serca: co można zrobić?

Czujesz kołatanie serca? Jedno jest pewne: nie jesteś sam. Kołatanie serca jest bardzo częstym zjawiskiem. Jest to jeden z głównych powodów, dla których pacjenci zgłaszają się do lekarza pierwszego kontaktu, kardiologa lub na pogotowie.1 Jednak konsultacje medyczne, a nawet dalsze badania nie zawsze prowadzą do jednoznacznej diagnozy.2 Dlaczego tak się dzieje? Co można zrobić, aby ustalić, czy kołatanie serca jest niegroźne, czy też nie?

Czym jest kołatanie serca?

Zacznijmy od początku. Czy to, co czujesz, to rzeczywiście kołatanie serca? Literatura medyczna definiuje kołatanie serca jako „odczucie niezwykle szybkiego lub nieregularnego bicia serca, często opisywane jako nieprzyjemne pulsowanie w klatce piersiowej lub szyi”.2

To nieprzyjemne uczucie może obejmować: (nienormalnie) szybkie bicie serca, nieregularny rytm serca, przeskoki, trzepotanie lub silne pulsowanie.

Doktor Gupta, renomowany kardiolog z Yorku w Anglii, opisuje to w prosty sposób: „Jeśli jesteś świadomy swojego bicia serca w tym sensie, że wydaje ci się ono nienormalne, cierpisz na kołatanie serca. Nie musi to nawet być medyczna nieprawidłowość. Twoje serce może funkcjonować idealnie, a mimo to odczuwasz je jako nienormalne”. 3

Bo właśnie o to chodzi. W normalnym stanie spoczynku nie jesteś w ogóle świadomy swojej aktywności serca.1 Jeśli jednak odczuwasz kołatanie serca, ważne jest, aby ustalić, co jest tego przyczyną. Kołatanie serca jest bowiem objawem. Ale czego?

Czy kołatanie serca jest (nie)normalne?

To, że od czasu do czasu świadomie czujesz bicie serca, jest w pewnych okolicznościach całkowicie normalne. Na przykład podczas intensywnej aktywności fizycznej, stresu emocjonalnego lub lęku. W takich momentach zwiększona aktywność serca jest nawet funkcjonalna.1

Podczas wysiłku fizycznego i uprawiania sportu organizm potrzebuje więcej tlenu, więc serce przyspiesza (lub nawet dwukrotnie). Podczas oglądania ekscytującego filmu lub nocnego spaceru po niebezpiecznej okolicy serce z entuzjazmem pompuje adrenalinę do organizmu. Chodzi o to, aby móc szybko uciec.

W takich przypadkach nie ma powodu do paniki. Gdy organizm powróci do stanu spoczynku, kołatanie serca ustąpi samoistnie. Bez żadnych dalszych konsekwencji.

Uwaga: kofeina, alkohol i narkotyki również mogą wywoływać kołatanie serca.3 „Leczenie” jest w tym przypadku proste: należy ograniczyć spożycie tych substancji lub całkowicie ich unikać.

We wszystkich innych przypadkach istnieje więc przyczyna zaburzeń czynności serca, które tak wyraźnie odczuwasz. Na szczęście przyczyny te nie zawsze są (bardzo) poważne. Czasami jednak kołatanie serca może być objawem stanu zagrażającego życiu.4

Kołatanie serca i zaburzenia rytmu serca: wyraźny związek

Kołatanie serca może mieć różne przyczyny. Często za jego źródło uznaje się na przykład stres lub depresję. Jednak nawet w przypadku trzech czwartych przypadków kołatania serca wywołanego czynnikami psychologicznymi (martwienie się, depresja itp.) występuje również podstawowe zaburzenie rytmu serca.⁴

Badania pokazują, że w większości przypadków (aż w 81%) winowajcą są zaburzenia rytmu serca.²

Najczęstszą formą zaburzeń rytmu serca jest migotanie przedsionków (lub migotanie przedsionków). I właśnie to zaburzenie można wykryć bez ruszania się z fotela.

Jak ustalić przyczynę kołatania serca?

Czy to kołatanie jest niegroźne, czy nie? Jest to pytanie, które bez wątpienia zadajesz sobie sam, ale które często frustruje również lekarzy. Problem z kołataniem serca polega bowiem na tym, że ma ono charakter przejściowy. Można je odczuwać codziennie, co tydzień lub tylko raz w miesiącu. Czasami trwa kilka godzin, a czasami tylko kilka sekund.

Ta nieprzewidywalność sprawia, że bardzo trudno jest je złapać na gorącym uczynku. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że podczas badania (badań) nie wystąpią żadne objawy.¹ Tymczasem naukowo udowodniono, że rejestracja aktywności serca podczas występowania objawów daje największą szansę na postawienie prawidłowej diagnozy.¹ W 76% przypadków lekarze dzięki temu od razu wiedzą, co należy zrobić.²

Bez kołatania serca podczas badania prawdziwe przyczyny mogą pozostawać niewykryte przez długi czas, nawet przez lata.² A bez wyraźnej przyczyny nie ma leczenia.

Konsekwencja? Pozostaje Ci nieprzyjemne, niepokojące uczucie. Czy naprawdę czujesz kołatanie serca? Czy to, co czujesz, jest niegroźne, czy nie? Jak uniknąć bezsenności, gdy następnym razem pojawią się objawy?

Co można zrobić w przypadku kołatania serca?

Dzięki certyfikowanej medycznie aplikacji FibriCheck masz do dyspozycji niezawodne narzędzie, z którego możesz korzystać w domu. Czujesz kołatanie serca? Natychmiast zmierz swój rytm serca za pomocą smartfona i/lub smartwatcha (Fitbit i Samsung Galaxy Watch3).

W ciągu 1 minuty dowiesz się, czy Twój rytm serca jest w danej chwili prawidłowy. To bardzo uspokajające. Aplikacja wykryła jednak nieprawidłową aktywność serca? W ciągu 48 godzin otrzymasz osobistą ocenę (*) wyników pomiarów dokonaną przez naszych ekspertów medycznych.

W międzyczasie kontynuuj pomiary. W ten sposób zbierzesz niezbędne dowody medyczne, które dadzą Twojemu lekarzowi szczegółowy wgląd w rytm Twojego serca. Czy pomiary wskazują na zaburzenia rytmu serca, takie jak migotanie przedsionków lub migotanie komór? A może lekarz powinien poszukać strukturalnej wady serca? W tym przypadku pomiar oznacza wiedzę.

Uwaga! Czy odczuwasz kołatanie serca i jednocześnie masz takie objawy, jak duszności, omdlenia lub ból w klatce piersiowej? W takim przypadku jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem rodzinnym. Zwłaszcza jeśli masz obciążoną historię rodzinną.

(*) Osobiste recenzje naszych ekspertów medycznych są zawarte w naszym bezpłatnym okresie próbnym i formule Premium.

Referencje

1. Giada F et al. Clinical Approach to Patients with Palpitations. Card Electrophysiol Clin, 2018, doi:10(2):387-396.
2. Clementy N et al. Benefits of an early management of palpitations. Medicine (Baltimore), 2018, doi:97(28):e11466.
3. Dr. Sanjay Gupta. York Cardiology.  https://www.youtube.com/watch?v=-7rDc5f8muk
4. Goyal A et al. Palpitations. StatPearls [Internet], 2020.