FibriCheck
Login zorgverlenersContact
← All articles Blog

Genieten van het leven versus de wetenschap: drinken we echt te veel?

5 min read

Je hart en alcohol

‘Proost!’ ‘Salud!’ We heffen graag het glas als we een goede tijd hebben. Een barbecue met vrienden en familie, een zonnig terras, een gezellige avond op de bank… Een glaasje hoort daar toch bij? En laten we eerlijk zijn, terwijl we zitten te nippen, negeren we maar al te graag de waarschuwingen die onderhuids borrelen. Een glaasje per dag is toch gezond? Dus, hoe zit het nu? Hoort alcohol bij een gezonde levensstijl of niet? FibriCheck checkt de wetenschappelijke feiten en serveert wat verfrissend advies.

Lees in dit eerste deel van 3:

  • Alcohol: het bruisende ‘hart’ van de Westerse cultuur

  • Elke dag een glas (rode) wijn houdt de dokter uit huis?

  • Check: drink jij meer of minder dan gemiddeld?

Alcohol: het bruisende ‘hart’ van de Westerse cultuur

Er is niets dat we liever doen dan genieten van een drankje. Alcohol maakt al eeuwenlang deel uit van de Westerse cultuur. Onze voorouders hadden een goede reden. De erbarmelijke (en levensbedreigende) kwaliteit van hun drinkwater maakte alcohol tot een noodzaak.1 Lange tijd was bier de favoriete drank in veel gezinnen; in de rijkere klassen was het wijn die de status van beroemdheid had. Deze situatie duurde voort tot ver in de 20e eeuw. Velen van ons kunnen het zich nog herinneren.

Tegenwoordig genieten de brouwerijen en distilleerderijen van Europa internationale faam. Prestigieuze wijnhuizen produceren gerenommeerde wijnen. We hebben het excuus van slecht drinkwater niet meer (en hebben het ook niet nodig). Omdat we van het leven genieten, houden we onze tradities rond alcohol graag in ere. Thuis, met vrienden, uit eten, op een feest, aan de bar in de kantine: drankjes horen daar gewoon bij. Als je geen alcohol drinkt, kun je verwachten dat je gevraagd wordt of je je niet lekker voelt. Alsof je moet rechtvaardigen dat je geen alcohol drinkt.

Elke dag een glas (rode) wijn houdt de dokter uit huis?

Rode wijn

Maar er is een verandering op komst. We horen steeds meer berichten over de mogelijk schadelijke effecten van alcohol. Maar we schuiven ze graag terzijde. Bestaat er immers niet een algemeen beeld dat een dagelijks glaasje alcohol gezond is voor ons hart? Iedereen kent wel een voorbeeld. Oma die stokoud werd ondanks (of dankzij?) haar dagelijkse borrel. Verweerde mediterranen die genieten van een glas wijn onder hun favoriete olijfboom.

In zekere zin schuilt er een kern van waarheid in. Rode wijn bevat bijvoorbeeld antioxidanten die schadelijke vrije radicalen in je lichaam aanvallen.2 Om dit effectief te laten zijn, zou je echter veel meer wijn moeten drinken dan gezond voor je zou zijn. Als het om antioxidanten gaat, kun je beter thee drinken.

Wat wél waar is, is dat beperkte alcoholconsumptie een helend effect op het hart kan hebben. Kleine hoeveelheden alcohol (niet meer dan 7 standaardeenheden per week voor vrouwen en 14 standaardeenheden per week voor mannen) verlagen het risico op hartproblemen voor een derde van de patiënten.3 Maar de nadruk ligt echt op kleine hoeveelheden.3 Want er is bewijs dat zelfs matige niveaus van gewoontematig alcoholgebruik de balans onverbiddelijk de andere kant op kunnen doen doorslaan.4

Dus is elk extra glas alcohol er echt één te veel?

Check: drink jij meer of minder dan gemiddeld?

In 2018 publiceerde de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een ontnuchterend rapport.5 Eén op de twintig mensen wereldwijd sterft aan de gevolgen van overmatig alcoholgebruik. Opvallend is dat ongeveer een vijfde van deze sterfgevallen te wijten is aan hart- en vaatziekten.

Bij het horen van deze cijfers stellen we ons automatisch zware drinkers voor. Maar is dat wel zo?

Wat bedoelt de wetenschap met ‘overmatig alcoholgebruik’? Een beetje aangeschoten zijn heeft er weinig mee te maken. Wetenschappelijk onderzoek levert enkele harde cijfers op.4 Een objectief criterium om jezelf mee te vergelijken.

  • Lichte drinker: 21 standaardeenheden per week

Ter informatie: een standaardeenheid is een gewoon wijnglas of een halve pint met gemiddeld 12 g alcohol.

Een ander opvallend resultaat in het WHO-rapport is dat Europeanen bovenaan de ranglijst staan als het om alcohol gaat. Hoewel de consumptie sinds 2010 licht is gedaald, zijn wij ’s werelds grootste drinkers. Gemiddeld 33 g pure alcohol per dag. Dit staat gelijk aan twee glazen wijn van 150 ml, een fles bier van 750 ml, of twee glaasjes sterkedrank van 40 ml. Gemiddeld. Dit betekent dat de meesten van ons niet in de categorie ‘lichte drinker’ vallen.5

“Eén op de twintig mensen wereldwijd sterft aan de gevolgen van overmatig alcoholgebruik. Een vijfde van deze sterfgevallen is te wijten aan hart- en vaatziekten.”

Reden genoeg om eens nader te bekijken wat alcohol precies met je lichaam doet, en met je hart. Wat is dus de beste manier om gezellig én gezond te drinken? Kom er meer over te weten in deel 2 en 3 van deze reeks.

Lees in deel 2 van 3 Is er een direct verband tussen alcohol en hartritmestoornissen en erger: beroertes? En waarom is een kater vervelender dan je denkt? (publicatie op 15/09/20)

Lees in deel 3 van 3 Een nuchtere blik op alcoholgebruik, met wat verfrissend advies voor een gezonde en gelukkige levensstijl, inclusief een voorproefje van de nieuwe NOLO-trend. (publicatie op 22/09/20)

Disclaimer Let op: het bovenstaande is geen medisch advies maar algemene informatie gebaseerd op diverse wetenschappelijke studies. Volg altijd het persoonlijke advies van je huisarts en/of behandelend specialist, zeker als je hartritmestoornissen hebt en/of hartmedicatie neemt.

Als je na het lezen van dit artikel vragen hebt over alcoholgebruik, ga dan naar de website van de Anonieme Alcoholisten voor deskundig advies.

Even een rustig momentje om te lezen? Geen beter moment om je hartritme te meten.

FibriCheck is de eerste medisch gecertificeerde app die je hartslag en hartritme meet via je smartphone.

Check je hartritme

References

prevention